تبلیغات
جــــــــــــــــــــوان90

جــــــــــــــــــــوان90
پژوهش سرای جوانان 90

زباله و صنعت بازیافت

 

کارشناسان می‌گویند در شرایطی که صد درصد زباله‌های تولیدی در کشور قابل بازیافت است، در کل کشور تنها حدود 15 هزار نفر در این صنعت فعال هستند.

بی‌توجهی به بازیافت زباله در کشور در شرایطی اعلام شده که شهردار تهران از تحمیل 150 میلیارد تومان هزینه به شهرداری بابت زباله تهران سخن گفته بود،یعنی آنچه را که در دنیای امروز به‌عنوان طلای کثیف نام می‌برند بلای جان ما شده است.
براساس آمار روزانه 50 هزار تن زباله در سطح شهرها و روستاهای کشور تولید می‌شود و سهم تهران از این مقدار،
۷ هزار و ۵۰۰ تا ۸ هزار تن اعلام شده است. سرمایه‌گذاری صنعتی در بازیافت فواید متعدد اقتصادی، اشتغالزایی و حفظ محیط‌زیست را در آن واحد امکان‌پذیر می‌کند. به عنوان مثال تبدیل زباله به کمپوست گزینه‌ای خردمندانه است در مقابل مصرف کودهای شیمیایی در کشاورزی.
همچنین بازیافت می‌تواند تقاضا برای فضای پرارزش و نایاب زمین‌های دفن زباله را نیز کاهش دهد. در وضعیت کنونی که نرخ بالای بیکاری در کشور ما وجود دارد، توجه به بازیافت زباله جامد، مخصوصا کاغذ و شیشه، اهمیت زیادی دارد و از فرصت‌های شغلی مولد و درآمدزاست.
 البته در عین حال باید به خاطر داشت که سامان‌دهی این امر، یعنی تبدیل تهدید به فرصت در عرصه جمع‌آوری، تفکیک و دفع زباله به طور قطع به تنهایی از عهده بخش عمومی، اعم از دولت یا شهرداری‌ها، برنمی‌آید. مردم، یعنی تولیدکنندگان اصلی زباله در این امر مهم باید مشارکت کنند و مشارکت داده شوند.
در اغلب کشورهای پیشرفته، بزرگ‌ترین مشکل زیست‌محیطی بعد از مساله تغییرات اقلیمی مانند گرم شدن زمین، زباله و معضلات ناشی از آن است. با وجود این، اگرچه از زباله به‌عنوان یک معضل یاد می‌شود اما این کشورها پس از سال‌ها فرهنگ‌سازی و تلاش پژوهشی در زمینه بازیافت به راه‌های استفاده بهینه از زباله دست یافته‌اند و از آن به‌عنوان «طلای کثیف» نام می‌برند.
ایجاد کارخانه‌های کمپوست، یکی از روش‌های بازیافت زباله است که مراحل تفکیک زباله و تبدیل شدن به کود آلی را شامل می‌شود و با فرهنگ جداسازی زباله ارتباط مستقیم دارد.
براساس روش جداسازی شهروندان زباله‌ها را به صورت‌تر و خشک در کیسه‌های جداگانه تحویل می‌دهند. زباله‌های تر، 70 درصد زباله‌های کشور، پس از بازیافت به کمپوست تبدیل شده و به عنوان کود کشاورزی مصرف دارد.
در اغلب کشورهای پیشرفته، بزرگ‌ترین مشکل زیست‌محیطی بعد از مساله تغییرات اقلیمی مانند گرم شدن زمین، زباله و معضلات ناشی از آن است. با وجود این، اگرچه از زباله به‌عنوان یک معضل یاد می‌شود اما این کشورها پس از سال‌ها فرهنگ‌سازی و تلاش پژوهشی در زمینه بازیافت به راه‌های استفاده بهینه از زباله دست یافته‌اند و از آن به‌عنوان «طلای کثیف» نام می‌برند.
امروزه به‌رغم آن‌که استفاده از زباله و سود حاصل از بازیافت آن در جهان بسیار بالا گرفته است، در ایران چندان اهمیتی به این «طلای کثیف» داده نمی‌شود. در ایران روزانه
۵۰ هزار تن زباله تولید و بی‌هیچ مصرفی دود می‌شود. هم‌اینک یک درصد این حجم بالای زباله تولیدی روزانه سراسر کشور به‌صورت مکانیزه، ۳۵ درصد به‌صورت نیمه‌مکانیزه و مابقی به‌صورت سنتی جمع‌آوری می‌شود که این وضع سلامت و بهداشت جامعه را تهدید می‌کند. در این میان آنچه خیره‌کننده است این است که او از 50000 تن زباله تولیدی در سراسر کشور 7500 تن سهم کلانشهر تهران است. نکته این است که حدود ۷۰ درصد از زباله تهران تر و قابل تبدیل به کمپوست برای مصارف کشاورزی است و ۳۰ درصد آن نیز زباله خشک، شامل پلاستیک و کاغذ و سایر مواد جامد زائد است. نکته دیگر این‌که از این بین ۱۰ تا ۱۲ درصد از کل زباله‌های شهری از کاغذ تشکیل می‌شود که این رقم تنها در کلانشهر تهران روزانه ۷۰۰ تن است و متاسفانه به‌دلیل نبود مدیریت نوین زباله، از چرخه مصرف خارج می‌شود. این در حالی است که برای تولید یک تن کاغذ که تنها کفاف چاپ حدود ۷ هزار نسخه روزنامه را می‌دهد، باید ۱۷ اصله درخت قطع شود؛ضمن این‌که برای تولید همین یک تن کاغذ به هزاران لیتر آب، ۱۴۵۰ لیتر نفت و ۷ هزار کیلووات برق نیاز است. حال آن‌که برای تولید این مقدار کاغذ از کاغذهای باطله (زباله) میزان آب و انرژی مصرفی به شدت کاهش می‌یابد و فقط ۱۸۰۰ لیتر آب و ۲ هزار و ۵۰۰ کیلووات برق مصرف می‌شود که هزینه‌های این دو روش قابل مقایسه با هم نیستند.
از سوی دیگر قطع درختان علاوه بر افزایش مشکلات زیست‌محیطی به صنعت داروسازی کشور نیز لطمه می‌زنند زیرا حداقل
۲۵ درصد از مواد مورد نیاز صنعت داروسازی مستقیما از درختان به‌دست می‌آید و طرفه این‌که در سال گذشته تنها برای تهیه کاغذ لازم برای چاپ کتاب‌های درسی تعداد زیادی درخت تنومند قطع شد. همچنین با بازیافت کتاب و دفتر باطله دانش‌آموزان تهرانی می‌توان از خروج حداقل ۷۰۰ هزار دلار ارز جلوگیری کرد. بد نیست بدانیم ازمجموع کاغذهای باطله در کشور می‌توان سالانه‌ بیش از ۱۲۰ هزار تن را با بازیافت به‌دست آورد.
اما این تنها گوشه‌ای از مزایای استفاده بهینه از زباله و آن هم زباله خشک است. چراکه زباله تر، مثل پس‌مانده‌های میوه، سبزی و مواد غذایی که بیشترین بخش زباله را تشکیل می‌دهد نیز قابل بازیافت و تبدیل به کمپوست است که کود مناسبی برای مصارف کشاورزی است. کمپوست دارای عناصر غذایی غنی برای گیاهان است و نه‌تنها فعالیت‌های بیولوژیکی خاک را تشدید می‌کندو به حاصلخیزی آن یاری می‌رساند و به آن غنا می‌بخشد، بلکه در جلوگیری از فرسایش خاک هم نقش ارزشمندی ایفا نموده و حتی توانایی احیای خاک‌های غیرقابل استفاده را نیز دارد. از این‌رو، مطالعات و تحقیقات زیادی در جهان در این خصوص بر روی محصولات مختلف انجام گرفته که جملگی آثار مثبت کمپوست در افزایش و بهبود کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی را به اثبات می‌رساند.

 
 

·         لاستیک و پلاستیک

 

انرژی ای که برای تولید یک پوند لاستیک تازه لازم است در حدود BTU  15700 است. در حالی که استفاده مجدد از لاستیک فقط BTU 4600 انرژی نیاز دارد که در حدود 71 درصد صرفه جویی در مصرف انرژی است.

-         برای آنکه یک لاستیک ساخته شود در حدود نصف بشکه نفت خام مصرف می شود.

240 سال طول می کشد تا یک پاکت پلاستیکی تجزیه شود (صفحه 109 کتاب آموزش بین المللی محیط زیست).

- برای تهیه یک کیلو شیشه از مواد اولیه 16 هزار BTU انرژی لازم است.

- برای بازسازی هر تن شیشه در مقایسه با تهیه آن از مواد خام در حدود 120 لیتر نفت ذخیره می شود.

در جریان بازسازی شیشه ها نسبت به تولید شیشه نو، محیط زیست کمتر آلوده می شود. برای مثال از آلودگی هوا 20 درصد و از آلودگی منابع آب 50 درصد کاسته می شود.

-         در قوطی مستعمل آلومینیومی را که دور می ریزند، در واقع مقداری انرژی تلف کرده اید که معادل نصف حجم همان قوطی از مواد نفتی است.

-         مقدار انرژی که تنها با بازسازی یک قوطی آلومینیومی ذخیره می شود، می تواند یک تلویزیون را به مدت 3 ساعت روشن نگه دارد.

در صورتی که یک تن آلومینیوم از داخل زباله جداسازی شده مجدداً به مصرف رسد در 400 تن سنگ معدن و 700 کیلوگرم کک و قیر صرفه جویی خواهد شد. مقدار انرژی لازم برای تولید قوطی جدید آلومینیومی 19 برابر مقدار انرژی لازم برای استفاده مجدد آنها است. در حدود بیست درصد زباله خانگی شهر تهران از موادی تشکیل شده اند که دارای ارزش اقتصادی هستند و در صورت تفکیک زباله ها و بازیافت آنها سالانه 92856 پلاستیک، 52231 تن شیشه، 60563 تن کاغذ و مقوا، 35148 تن انواع فلزات که در زباله خانگی شهرواندان تهرانی است بازیافت خواهد گردید.

 

·        زباله های تهران ثروتی ناشناخته

 

سامانه مدیریت ارتباطات – گروه گزارش: سال ها پیش زمانی که برخی از کارشناسان محیط زیست برای نخستین بار با نگاهی اقتصاد گرا، از زباله ها به عنوان طلای کثیف یاد کردند تصور اینکه زباله بتواند در چرخه اقتصاد ملی کشورها به عنوان یک منبع تولید درآمد و اشتغال نقش تعیین کننده داشته باشد برای عامه مردم دشوار بود.

از نظر آنها زباله ها، پسماندهای آلوده بود که به نوعی باید از شر آن خلاص می شدند و برای از بین بردن آن هم چاره ای جز پرداخت هزینه های گزاف معدوم کردن وجود نداشت. هزینه هایی که دولت و یا مردم و یا هر دو به طور مشترک باید پرداخت می کردند.

در واقع پسماندها نه تنها فاقد ارزش اقتصادی شناخته شده بودند بلکه به عنوان یک معضل هزینه ساز حضور سنگین خود را بر مردم تحمیل می کردند اما مروزه زباله به عنوان یک منبع درآمد و ایجاد اشتغال محسوب می شود و حتی به عنوان یک عامل الهام بخش و ماده خام دست مایه خلق آثار هنری شده اند.

سابقه ساخت پیکره های هنری از آهن قراضه ها و سایر فلزات دور ریخته شده به سال ها پیش برمی گردد و چند دهه از زمانی که ازلین آثار هنری از پسماندهای فلزی خلق شد و علاقه مندان به هنر را شگفت زده کرد گذشته است و اینک بسیاری از آن آثار در موزه های بزرگ و معروف دنیا به عنوان میراث های ارزشمند هنری نگهداری می شود.

فرآیند خلق آثار هنری از زباله تا جایی پیش رفته که چندی پیش آخرین آثار هنری ساخته شده از زباله های فلزی و غیر فلزی در قالب هزار مجسمه که توسط یک هنرمند ژاپنی ساخته شده است در شهرهای بزرگ دنیا به نمایش گذاشته شد.

 

فاصله ما از دیگران

 

در بسیاری از کشورهای دنیا که ارزش واقعی زباله در عین حال خطر بی توجهی آن شناخته شده است، شیوه های گوناگونی برای بازیابی و استفاده از چند باره از زباله ها مورد استفاده قرار می گیرد.

در حال حاضر در چین و کشورهای شرق آسیا کارخانه های بزرگ بازیافت زباله  وجود دارد که این کارخاه ها با احیا پسماندها، مواد خام لازم برای واحدهای تولیدی دیگر که محصولاتشان بازار جهانی دارد فراهم می کنند.

تولید کفش، کاغذ، ورق های فلزی و هزاران چیز دیگر از زباله، در واقع حلقه دوم چرخه تولیدی و اقتصادی عظیمی است که بر پایه ارزش شناسی زباله به وجود آمده است.

در این چرخه عظیم که جمع آوری پسماندها آغاز می شود و به مرحله بازیافت و تولید مواد اولیه می رسد و از آنجا به تولید کالاهای جدید می انجامد، همه چیز تولید می شود. امروزه در زندگی هر یک از ما چیزهایی وجود دارد که بسیار هم برایمان با ارزش و دوست داشتنی هستند در حالیکه این اشیا ارزشمند از زباله هایی ساخته شده اند که د رشکل اولیه شان کثیف، متعفن و چندش آور هستند.

ارزش زباله در چرخه اقتصادی برخی از کشورها چنان بالاست که اندیشه واردات زباله به عنوان ماده خام به طور جدی ذهن کارشناسان اقتصادی و مسولین کشورهای پیشرفته را به خود مشغول کرده است.

اما در کشور ما اگر چه اندیشه بازیافت زباله از سال های دور مطرح بوده اما تا این اواخر هرگز به طور جدی و پیگیر به عنوان یک فعالیت ضروری و ارزشمند اقتصادی به آن توجه نشده است به همین دلیل زباله هایی که برای دیگران منبع تولید ثروت و اشتغال به حساب می آید سال های متمادی به عنوان یک منبع آلوده کننده محیط روی دست ما مانده بود و برای خلاص شدن از شر آن و دفن کردنش در منطقه کهریزک تهران هر ساله میلیون ها تومان هزینه می کردیم.

علاوه بر آن برخورد نادرست با پسماندها سبب شده است که محیط زیست شهر را بسیار آلوده شود و هر سال برای جبران خسارت میلیون ها تومان مصرف پاکسازی این آلودگی ها کنیم.

در چنین شرایطی برگزاری سمینارها و نشست های علمی برای استفاده بهینه از زباله و بازیافت آن و اجرای طرح های مختلف برای تفکیک پسماندهای خشک و تر و بازیافت مواد گامی بسیار مهم و ضروری محسوب می شود که اگر چه دیر هنگام برداشته شده اما حرکتی تحسین برانگیز است و می تواند تا جایی پیش برود که بازیافت زباله ها هزاران فرصت شغلی ایجاد کند و سبب تولید افزونی درآمد ملی شود.



[ 1389/12/8 ] [ 12:45 ] [ پویا رضازاده ]
درباره وبلاگ

از این پس دست در دست یكدیگر می دهیم و با علم و تفكر خویش به جهان ثابت می كنیم كه حرفی برای گفتن داریم
بهترین مشاوران با ما همکاری دارند ( مشکلاتتان را با ما در میان بگذارید )( آن ها فکر می کنند ما نمی توانیم ولی ما می توانبم.)
امکانات وب